Юрась Шамецька – ВЕРШЫ

Тайм Сквэар для мяне – адлюстраванне сённяшняй цывілізацыі. Калі ты захочаш зразумець сёнешні свет, ідзі на Тайм Скварэ, – ты пачуеш шаманскі голас твайго сэрца ў гэтай цывілізацыі. Тайм Сквэар – гэта культававае месца, з прамым энергетычным стаўпом, які пачынаецца тут і ідзе кудысці наверх, вельмі высока. Колькасць людзей у суботу вечарам перавышае колькасць людзей на рокавых канцэтах. Трэба было менавіта працісківацца праз натоўп.

Але і адчуванні эйфарычныя: людзі розных колераў, з рознымі мовамі і акцэнтамі, вялізныя будынкі, рэкламная элюмінацыя, машыны, якія не спыняюцца, нягледзячы на вялікую колькасць людзей. Шаманства. Не хапае бубна, але ты чуеш ужо ў сваёй галаве і робішся адзінокім і забытым. Шукаеш погляд неба і не знаходзіш. Яго тут ня шмат – неба, зашторанага вялізнымі хмарачосамі. Потым на секунду знаходзіш яго – гэта неба, але стаяць ня зручна, бо трэба высока трымаць галаву.

На Тайм Скварэ адчуваеш энергію Нью Ёрку, ягоную веліч і глыбіню. Тут ня думаеш, хто стварыў гэтую энергію гораду, а галоўнае чаму. Міліёны эмігрантаў будавалі горад, для жыцця, а збудавалі храм.

Тайм Скварэ – сучасны храм цывілізацыі. Гэта комін, створаны будынкамі вуліц, у якім энергія адчуваецца на фізічным узроўні. Стоячы на Тайм Скваэр, разумееш, што ўсё гэта зроблена дзеля нечага іншага, і парадкоўваецца гэтаму іншаму. Але адказу чаму і якім чынам не знаходзіш.

Сённяшні горад існуе і яму патрэбныя людзі, яны цягнуцца сюды, каб адчуць гэтую энергію цывілізацыя. Раю ўсім пабываць на Тайм Скваэр ў вечары ў суботу.

Калі я вучыўся ў чацвертым класе, настаўніца загадала схадзіць у Мастацкі музей, які, тады і цяпер, находзіцца на вуліцы Леніна ў Менску – паглядзець карціны, выбраць якая спадабаецца і напісаць свае ўражанні ў выглядзе сачынення. Селі на тралейбус тройку з маім аднакласнікам Сашкам Калмыковым ( ён дакладна ведаў куды трэба ехаць) і паехалі. Выйшлі каля стадыёна «Дынама» – там і музей ўжо недалёка.

Памятаю, музей вельмі ўразіў – быў я там у першы раз. Найбольш уразілі, рэчы з Радзівілаваўскай калекцыі, яках там было не велімі шмат. Тады я яшчэ не ведаў, ні пра Вялікае Княства, ні пра Ралзівілаў, але драўляныя скульптуры запомніліся больш за ўсё іншае.

Паглядзелі карціны. Я выбраў, нават ня памятаю што: карціну пра Парыжскую камуну. Спадабалася блакітнасць нябёсаў, пра якую ў сачыненні я напісаў, як пра высокую ідэю камунараў, аб яе чысціні і блакітнасці. Настаўніцы маё сачыненне спадабалася і я атрымаў выдатную адзнаку. Але гэта было пазней, а пакуль мы выйшлі з музею – рабілася цёмна, трэба было ехаць дамоў – пісаць сачыненне.

Можа хто памятае, насупраць музею тады была крама “Філатыліст”, дзе прадаваліся маркі, газеты, ды розная дробязь. У тыя часы, кожны збіраў маркі, ці манеты. Я збіраў маркі і меў невялічкую калекцыю. У краме прадавалі савецкія маркі, маркі Манголіі ды Кубы. Але гэта было не ведьмі цікава, бо каля крамы збіраліся “сапраўдныя” калекцыянеры.

“Жадаеце паглядзець?” – звярнуўся да нас дзядзька, які хаваў пад паліто некалькі альбомаў з маркамі – таямніцу са скарбамі. Мы зайшлі за ўгал і дзядзька адчыніў нам свой чароўным альбом з маркамі. Маркі французкія, амерыканскія, нават, беларускія часоў нямецкай акупацыі; старынныя марачныя серыі, маркі гашоныя і негашоныя – усё што магчыма прыдумаць было перад нашымі вачамі.

Тады я выбраў адну марку, заплаціўшы за яе трыццаць капеек, бо мы не маглі не набыць, хоць нешта з дзядзкінага сварба. Марка была з выявайю Статуі Свабоды : невялічкая марачка з выяваю Статуі Свабоды і амерыканскага сцяга.

Вось яна тая марачка з мноства маленікіх зорачак на сцягу, з гэтай бязвокавай жанчынай, якая не выглядае вельмі сымпатычнай (у кожный эпохі свае стандарты прыгажосці), а вось я маленькі побач з вялікім і найбольш пазнавальным сымбалем Амерыкі.

Такія вось дзіцячыя успаміны ўсплылі нечакана, калі мы падплывалі да Статуі Свабоды ў нядзелю раніцай.

Калі табе не дастае уражаньняў, – заўсёды можна залесьці на дах хаты, каб убачыць нешта новае. Гэта – тое, што ўбачыў я.

Адчыніў старонку ў LJ (Live Journal):
shametka.livejournal.com
Падабаецца аператыўнасьць і магчымасьцю рабіць настройкі на старонкі, якія больш цікавяць.

Сёння хадзіў па восеньскім лесе. Недалёка ад месца, дзе мы жывём, ўбачыў лес, вельмі падобны на лес з карціны беларускага мастака Валерыя Шкарубы. Здзівіўся – зрабіў здымак. Ня ведаю, ці быў Валеры з Канадзе? Выглядае, што быў. Па-сапраўднаму, наш сьвет адзіны ў сваёй прыгажосьці.

Арыгінал для параўнаньня:

Халодны дзень мяне ня цешыць,
не прагне скорага вяртаньня,
я раскажу табе пра вечнасьць,
пра шчырасьць нашага каханьня.
Ты скажаш – гэта не магчыма
сказаць пра тое, што натхняе,
наш лёс – імгненене да спачыну,
якога лёгка нас пазбавіць.
А неба часу паспрыяе,
што прадказаць, а што прадбачыць…
а мне ніхто не замінае
казываць яму адно -
удзячнасьць.

Вярнуўся з Менску. Углядываюся ў фота, с цяжкасьцю разумеючы, што я тут быў. Калі ніхто не пераскаджае – жыць тут магчыма, нейкі й пэўны час. Колькі? Памераць не давялося, бо вяртаньне назад патрабавала неадкладнасьцю. Было спакойна й цікава, як ніколі. Было поўнае адчуваньня, што ты пераключыўся ў іншую, непараўнальную з папярэднімі захапленьнямі, рэрльнасьць : ня думалася, як жыць, што будзе далей – хадзіў па горадзе, жывучы ягоным жыццём, дыхаючы, ягонымі адчуваньнямі і пачуццямі. Ад гэтага рабілася добра – перашкоды адчуваньня часу, раствараліся жаданьнем не перашкаджаць іншым.

* * *
Пасталелі дахі вышыні,
я вярнуўся, каб тябе убачыць,
горад мой, які нажаль я стаціў
у пошуках праўдзівай цішыні.
Зноў душа бяз права на змаганьне
мітусіцца, моўчкі спадзяецца,
адчувае новае вяртаньне
і шчасьлівай нават падаецца.
Я стаю, ня ведаю што далей,
на праспекце ў пачатку лета,
трэба перайсьці на іншы бок,
каб купіць апошнюю газету.
“Нашу Ніву” зноў друкуюць тут
няудзячны лёс ідзе павольна…
Каб адчуць насычанасьць мінут.
проста так стаю, стаю спакойна.
Дзе я буду ? Паглядім пазьней,
Не жадаю верыць у спадзяваньні…
Час ідзе – мне робіцца прасьцей
вокнаў сталых адчуваць дыханьне.

Дзіўныя песьні пяю я табе ў чаканьні каханьня…
Срэбныя рэкі цякуць – не зважаюць увагі на межы.
У сонцы пяшчоты шукаем цяпло ратаваньня
не адчуваем свабоды ў разбураных вежаў.
Мы успрымаем жыццё па напісаных кнігах.
Новыя думкі прыходзяць, хоць неба высока.
Нашыя справы працяг – ненапісаных мітаў,
Не адчуваюць, ня бачаць празрыстасьць аблокаў.
Сонца спякотнае моўчкі садзіцца пад вечар.
Мы застаёмся пабачыць заход праз гадзіну.
Крэмам ад сонца ратую твае падгарэлыя плечы.
Дзень у чаканні працягу пакою пакорліва стыне.

Пазваню…
Ты адчыніш мне дзверы.
Увайду…
– “Я чакала цябе.”
Мы так доўга шукалі даверу,
мы так лёгка прайшлі па мяжэ.

Падуласная волі жаданьня
ты ня будзеш ўжо замінаць
цалаваць тваё гнуткае цела,
асалоду каханьня шукаць.

Няхай будзе свабодным і сьветлым
гэты час, аж да самага золку,
і ня зробяць пяшчотныя зоркі
край нябёсаў шурпатым і ломкім.

Мы адны… Я, надхнёны сусьветам
не стамлюся цябе маляваць,
хай нас сёньня пачуюць суседзі,
я прыйшоў да цябе не маўчаць.

Джаз, джаз, джаз…
Я адчуваю сьвятло
– яно даходзіць да нас.
Музыка – эмацыянальная глеба,
Адчуваю подых месяца,
але ня бачу неба.

Тут ня трэба рэклямы,
не патрэбен хор,
Заля спявае за Даяну Крол.
Дамінантны голас,
час спатканьня
сьвет ствараецца толькі нашым жаданнем.

Джаз, джаз, джаз…
Праблемы адыходзяць,
прыпыняецца час.
Пануючая муза заводзіць далёка
няма часу высьвятляць,
бо мы высока.

Напруджанае жаданьне – не турбавацца,
на сякунду хочацца засьмяяцца
мільёнам вачэй неба, гэтым зоркам,
я датыкаюсь да іх
і смак іх ня горкі.

Джаз, джаз, джаз…
Ствараецца поўны экстаз,
Час не разьбіваецца на хвіліны,
немагчыма знайсьці ў цэлага дзьве палавіны.

Музыка не спыняецца – яна ў жаданьні
закаханасьці, ці закаханасьці прадчуваньня,
запраграміраванная на узроўні ген,
пачынаецца новая песьня Do it again.